اخذ گواهینامه ISO 22000 برای سازمان‌هایی مناسب است که در زنجیره غذا فعالیت می‌کنند و می‌خواهند یک سیستم مدیریت ایمنی غذا را به‌صورت ساختاریافته پیاده‌سازی و ممیزی کنند. نسخه جاری منتشرشده استاندارد ISO 22000:2018 است و اصلاحیه ISO 22000:2018/Amd 1:2024 نیز منتشر شده است؛ بازنگری بعدی استاندارد نیز در ISO در حال توسعه است.
نکته مهم: سازمان ISO گواهینامه صادر نمی‌کند. پس از پیاده‌سازی سیستم، یک Certification Body یا CB مستقل سازمان را ممیزی می‌کند و در صورت احراز انطباق درباره صدور گواهینامه تصمیم می‌گیرد.
ISO 22000 برای چه شرکت‌هایی مناسب است؟
- کارخانه‌ها و واحدهای تولید و فرآوری مواد غذایی
- شرکت‌های بسته‌بندی، انبارش، سردخانه و توزیع
- رستوران‌ها، کترینگ‌ها و آشپزخانه‌های صنعتی
- تولیدکنندگان مواد اولیه و افزودنی‌های غذایی
- شرکت‌های حمل‌ونقل و لجستیک مواد غذایی
- سازمان‌های فعال در هر بخش از زنجیره غذا
شرایط اخذ گواهینامه ISO 22000
سازمان باید دامنه سیستم مدیریت ایمنی غذا را مشخص کند، الزامات قانونی و قراردادی مرتبط را شناسایی کند، برنامه‌های پیش‌نیازی مناسب داشته باشد، خطرات ایمنی غذا را تحلیل و کنترل کند، مسئولیت‌ها و ارتباطات را تعریف کند و شواهد اجرای واقعی سیستم را نگهداری کند.
مراحل اخذ ISO 22000
- تعیین Scope و بررسی وضعیت فعلی سازمان
- شناسایی الزامات قانونی، مشتری و بازار هدف
- طراحی PRPها و کنترل‌های بهداشتی متناسب با فعالیت
- تحلیل خطر و طراحی کنترل‌های عملیاتی و CCPها حسب مورد
- تدوین اطلاعات مدون و اجرای سیستم
- ممیزی داخلی و بازنگری مدیریت
- انتخاب CB و انجام ممیزی صدور
- رفع عدم‌انطباق‌های احتمالی و دریافت گواهینامه
مدارک لازم برای اخذ ISO 22000
فهرست مدارک با نوع سازمان متفاوت است، اما معمولاً اطلاعات ثبتی، دامنه فعالیت، ساختار فرآیندها، برنامه‌های پیش‌نیازی، سوابق تحلیل خطر، طرح کنترل مخاطرات، آموزش کارکنان، ردیابی، مدیریت عدم‌انطباق، آمادگی در شرایط اضطراری، ممیزی داخلی و بازنگری مدیریت بررسی می‌شوند.
تفاوت ISO 22000 با HACCP چیست؟
HACCP روی تحلیل خطر و نقاط کنترل بحرانی تمرکز دارد، در حالی که ISO 22000 یک سیستم مدیریت کامل‌تر برای ایمنی غذاست و علاوه بر تحلیل خطر، موضوعاتی مانند مدیریت، ارتباطات، ارزیابی عملکرد و بهبود را نیز پوشش می‌دهد. اگر هدف شما دریافت گواهی HACCP است، راهنمای اخذ گواهینامه HACCP را ببینید؛ برای آشنایی آموزشی نیز صفحه HACCP چیست؟ مناسب‌تر است.
رابطه ISO 22000 با GMP و FSSC 22000
GMP و برنامه‌های پیش‌نیازی، زیرساخت و شرایط بهداشتی لازم برای کنترل فرآیند را تقویت می‌کنند، در حالی که ISO 22000 چارچوب سیستم مدیریت ایمنی غذا را فراهم می‌کند. برای بررسی مسیرهای مختلف به صفحات اخذ گواهینامه GMP و اخذ گواهینامه FSSC 22000 مراجعه کنید.
هزینه اخذ ISO 22000 چطور تعیین می‌شود؟
هزینه به تعداد کارکنان، تعداد سایت‌ها، پیچیدگی فرآیندها، Scope، وضعیت فعلی سیستم، زمان ممیزی و نوع CB بستگی دارد. قبل از اعلام قیمت باید کاربرد گواهی نیز روشن باشد؛ مثلاً نیاز داخلی، قرارداد مشتری، صادرات یا زنجیره تأمین. اعلام یک مبلغ ثابت بدون شناخت این عوامل می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
سوالات متداول اخذ گواهینامه ISO 22000
آیا ISO 22000 فقط برای کارخانه مواد غذایی است؟
خیر. این استاندارد برای سازمان‌های مختلف در زنجیره غذا قابل استفاده است؛ از تولید و فرآوری تا بسته‌بندی، حمل‌ونقل، انبارش، خدمات غذایی و تأمین مواد اولیه.
آیا برای اخذ ISO 22000 داشتن HACCP لازم است؟
ISO 22000 خود شامل منطق تحلیل خطر و کنترل مخاطرات است. با این حال بلوغ برنامه‌های HACCP و PRP می‌تواند اجرای سیستم را ساده‌تر کند. نیاز قراردادی به یک گواهی مستقل HACCP موضوع جداگانه‌ای است.
آیا ISO 22000 همان FSSC 22000 است؟
خیر. FSSC 22000 یک طرح صدور گواهینامه گسترده‌تر است که ISO 22000 را همراه با الزامات برنامه‌های پیش‌نیازی و الزامات اضافی FSSC به‌کار می‌گیرد.
برای مقایسه کامل مسیرهای صنایع غذایی، صفحه گواهینامه‌های صنایع غذایی را ببینید.
برای بررسی شرایط اخذ ISO 22000، مدارک فعلی و انتخاب مرجع صدور متناسب با هدف سازمان، با کارشناسان ایران‌گواه تماس بگیرید: 021-46134156
منبع رسمی: ISO 22000