CB چیست و چه نقشی در صدور گواهینامه ISO دارد؟
CB در ISO مخفف چیست؟ CB مخفف Certification Body و به معنی نهاد صدور گواهینامه است. در فرایند دریافت گواهینامه ISO، سازمان متقاضی پس از آمادهسازی سیستم مدیریتی توسط یک CB ارزیابی و ممیزی میشود و در صورت انطباق با الزامات استاندارد، گواهینامه در دامنه صلاحیت آن مرجع صادر میشود. اعتبار یک CB فقط به نام یا کشور آن وابسته نیست؛ برای ارزیابی درست باید مرجع اعتباردهنده یا AB، وضعیت Accreditation و دامنه صلاحیت مرتبط با استاندارد موردنظر بررسی شود. در ادامه تفاوت CB و AB و روش اعتبارسنجی مرجع صدور را توضیح میدهیم.
گواهینامه ایزو چیست؟
سازمان هایی می توانند ادعا می کنند دارای گواهی ISO هستند می بایست یک سیستم مدیریت را منطبق با الزامات استاندارد ایزو توسعه داده و حفظ کرده باشند. سپس توسط یک حسابرس از یک مرجع صدور گواهینامه ایزو (CB) ممیزی شده باشند. برای حفظ گواهینامه سازمان تحت ممیزی سالیانه از CB قرار می گیرد تا تداوم انطباق با استاندارد ایزو اخذ شده را تایید نماید.
گواهینامه ایزو به عنوان تاییدیه انطباق سیستم مدیریت سازمان با یک استاندارد سیستم مدیریت درخواستی یا سایر الزامات توسط CB صادر می گردد. گواهینامه ایزو صادر شده دارای سه سال اعتبار است که سالیانه باید ممیزی و تمدید شود، اگر ممیزی به صورت مداوم انجام نشود یا سیستم مدیریت اخذ شده الزامات را برآورده نکند، مرجع صدور می تواند گواهینامه ISO سازمان را لغو کند.
- CB چیست و چه نقشی در صدور گواهینامه ISO دارد؟
- Certification Body یا CB چه وظایفی در فرایند صدور گواهینامه ISO دارد؟
- چگونه سرتیفیکیشن بادی (CB) معتبر را در ایران شناسایی کنیم؟
- CB های دارای تایید صلاحیت NACI در ایران کدامند؟
- اعتبار CB ها در ایران چگونه است؟
- تفاوت بین CB ها چیست؟
- چگونه اعتبار یک CB را بررسی کنیم؟
- اعتبارسنجی CB چگونه انجام میشود؟
- هزینه اخذ گواهینامه ایزو از CB چقدر است؟
- از چه CB (هایی) گواهینامه ایزو دریافت کنیم؟
در مورد “گواهینامه ایزو مربوط به کسب و کارها” بیشتر بخوانید.
Certification Body یا CB چه وظایفی در فرایند صدور گواهینامه ISO دارد؟
CB مخفف چیست؟
Certification Body یا CB نهادی است که ارزیابی و ممیزی انطباق را انجام میدهد و در صورت احراز الزامات، گواهینامه را در دامنه فعالیت خود صادر میکند. CB را نباید با Accreditation Body یا AB اشتباه گرفت؛ AB مرجعی است که صلاحیت یک نهاد ارزیابی انطباق را ارزیابی و در صورت احراز شرایط، آن را اعتباردهی میکند. برای انتخاب CB مناسب باید نوع استاندارد، دامنه فعالیت، وضعیت Accreditation و نیاز واقعی سازمان به اعتبار داخلی یا بینالمللی بررسی شود.
بنابراین، ممکن است برای شما سوال باشد که “CB های معتبر چگونه شناسایی می شوند؟”. در ادامه با همراه باشید.
چگونه سرتیفیکیشن بادی (CB) معتبر را در ایران شناسایی کنیم؟
برای ارزیابی اعتبار یک CB باید ابتدا مشخص شود این نهاد توسط کدام Accreditation Body یا AB اعتباردهی شده است، وضعیت Accreditation آن چیست و آیا دامنه صلاحیت آن استاندارد موردنظر را پوشش میدهد یا خیر. در ایران، برای CBهای دارای تایید صلاحیت ملی میتوان اطلاعات را در سامانه NACI بررسی کرد. در مواردی که شناسایی بینالمللی اهمیت دارد، وضعیت AB و Scope مربوط باید در ساختار Global Accreditation Cooperation Incorporated (Global ACI) نیز بررسی شود.
AB مخفف چیست؟
AB مخفف Accreditation Body و به معنی نهاد اعتباردهی است. وظیفه AB ارزیابی صلاحیت نهادهای ارزیابی انطباق، از جمله Certification Body یا CB، و اعتباردهی آنها در دامنه مشخص است. داشتن Accreditation از یک AB به این معنا نیست که CB برای همه استانداردها یا همه حوزهها صلاحیت دارد؛ Scope هر Accreditation باید جداگانه بررسی شود.
در مواردی که شناسایی بینالمللی اهمیت دارد، باید وضعیت AB و دامنه مرتبط آن در ساختار Global Accreditation Cooperation Incorporated (Global ACI) بررسی شود. Global ACI نقشهای سابق IAF و ILAC را بر عهده گرفته است، هرچند برخی نامها و علائم قدیمی IAF/ILAC ممکن است در دوره گذار همچنان دیده شوند.
IAF چیست و چه تغییری در سال 2026 کرده است؟
IAF مخفف International Accreditation Forum است و سالها یکی از ساختارهای اصلی همکاری بینالمللی در حوزه Accreditation نهادهای گواهیکننده بود. از 1 ژانویه 2026، Global Accreditation Cooperation Incorporated (Global ACI) نقشهای عملیاتی سابق IAF و ILAC را بر عهده گرفته و ساختار جدید شناسایی بینالمللی Accreditation را مدیریت میکند.
بنابراین برای بررسی شناسایی بینالمللی یک Accreditation Body یا AB، باید وضعیت جاری آن مرجع و Scope مربوط را در ساختار Global ACI بررسی کرد. نام IAF و علامت IAF MLA ممکن است در دوره گذار همچنان روی برخی اسناد یا گواهینامهها دیده شود، اما مشاهده این نام یا علامت بهتنهایی برای اعتبارسنجی یک CB کافی نیست.
CB های دارای تایید صلاحیت NACI در ایران کدامند؟
مرکز ملی تایید صلاحیت ایران (NACI) فهرست نهادهای صدور گواهینامه سیستمهای مدیریت را بر اساس استاندارد INSO ISO/IEC 17021-1 منتشر میکند. وضعیت تایید صلاحیت هر CB و دامنه فعالیت آن باید بر اساس استاندارد موردنظر بهصورت جداگانه بررسی شود؛ زیرا یک CB ممکن است برای یک استاندارد یا دامنه مشخص دارای صلاحیت باشد و برای استاندارد دیگری چنین دامنهای نداشته باشد. برای مشاهده فهرست بهروز مراجع صدور و نحوه بررسی اعتبار آنها، صفحه لیست شرکت های صادر کننده گواهینامه ایزو در ایران را مشاهده کنید.
اعتبار CB ها در ایران چگونه است؟
اعتبار یک CB را نمیتوان فقط بر اساس نام، کشور محل فعالیت یا ادعای «بینالمللی بودن» تعیین کرد. برای ارزیابی یک مرجع صدور باید مشخص شود آیا CB دارای Accreditation است، این اعتباردهی توسط کدام Accreditation Body یا AB انجام شده و Scope آن دقیقاً چه استانداردها و حوزههایی را پوشش میدهد. Accreditation اجباری نیست، اما وجود آن تأیید مستقلی از صلاحیت CB ارائه میکند.
در ایران، اگر متقاضی به گواهینامه تحت تایید صلاحیت ملی نیاز داشته باشد، باید وضعیت CB را در سامانه NACI بررسی کند. اگر شناسایی بینالمللی اهمیت دارد، علاوه بر خود CB باید وضعیت AB و Scope مربوط در ساختار Global ACI نیز کنترل شود. بنابراین بهتر است CBها را به دو گروه ساده «معتبر و غیرمعتبر» یا «IAF و غیرIAF» تقسیم نکنیم.
تفاوت بین CB ها چیست؟
تفاوت بین CB ها فقط به اندازه، شهرت یا کشور محل فعالیت آنها محدود نمیشود. مهمترین تفاوتها به وضعیت Accreditation، مرجع اعتباردهنده یا AB، دامنه صلاحیت، استانداردهای تحت پوشش، تجربه ممیزی در صنعت موردنظر و شرایط پذیرش گواهینامه توسط مشتری یا کارفرما مربوط است.
ممکن است یک CB برای ISO 9001 دارای Accreditation معتبر باشد اما برای ISO 45001 یا یک Scope صنعتی خاص چنین صلاحیتی نداشته باشد. به همین دلیل، صرف داشتن نام یک AB یا سابقه صدور گواهینامه برای انتخاب CB کافی نیست و باید Scope دقیق آن بررسی شود.
اگر هدف سازمان شرکت در مناقصه، ورود به وندورلیست، صادرات یا ارائه گواهینامه به کارفرمای خاص است، پیش از انتخاب CB باید مشخص شود چه نوع اعتبار و چه دامنهای توسط طرف مقابل پذیرفته میشود. انتخاب CB باید بر اساس همین نیاز واقعی انجام شود، نه صرفاً بر اساس عبارتهایی مانند «بینالمللی» یا «معتبرترین».
چگونه اعتبار یک CB را بررسی کنیم؟
برای اعتبارسنجی یک CB، ابتدا نام دقیق نهاد صادرکننده را از روی گواهینامه بررسی کنید. سپس مشخص کنید CB توسط کدام Accreditation Body یا AB اعتباردهی شده است و آیا Scope آن AB و CB استاندارد و حوزه فعالیت موردنظر را پوشش میدهد یا خیر. برای CBهای دارای تایید صلاحیت ملی در ایران، سامانه NACI یکی از منابع اصلی بررسی وضعیت جاری است.برای بررسی گواهینامههای دارای Accreditation در سطح بینالمللی میتوان از پایگاه IAF CertSearch نیز استفاده کرد. این پایگاه همچنان فعال است و امکان بررسی اطلاعات Certification و Accreditation را فراهم میکند. با این حال، وجود نام یک CB در یک پایگاه یا مشاهده علامت قدیمی IAF بهتنهایی کافی نیست و باید وضعیت AB، Scope و اعتبار جاری گواهینامه نیز بررسی شود.
اعتبارسنجی CB چگونه انجام میشود؟
اعتبارسنجی یک CB با بررسی زنجیره اعتبار آن انجام میشود. ابتدا باید مشخص شود CB توسط کدام Accreditation Body یا AB اعتباردهی شده است، سپس وضعیت Accreditation، استانداردهای تحت پوشش و Scope دقیق آن بررسی شود. Accreditation بهمعنای تأیید مستقل صلاحیت CB برای فعالیت در دامنه مشخص است و نباید آن را با صدور خود گواهینامه ISO اشتباه گرفت.
برای CBهای دارای تایید صلاحیت در ایران، وضعیت جاری نهاد و دامنه آن باید در سامانه NACI بررسی شود. در سطح بینالمللی نیز میتوان از IAF CertSearch برای بررسی اطلاعات Certification و Accreditation استفاده کرد و در صورت اهمیت شناسایی بینالمللی، وضعیت AB در ساختار Global ACI را نیز کنترل کرد.
هزینه اخذ گواهینامه ایزو از CB چقدر است؟
هزینه دریافت گواهینامه ایزو از یک CB عدد ثابتی ندارد و به عواملی مانند نوع استاندارد، تعداد کارکنان، تعداد سایتها، حوزه فعالیت سازمان، میزان پیچیدگی فرایندها، مدت زمان ممیزی و نوع مرجع صدور بستگی دارد. همچنین هزینه Certification ممکن است با توجه به نیاز متقاضی به اعتبار ملی یا بینالمللی و دامنه Accreditation موردنظر متفاوت باشد.برای مقایسه قیمتها، فقط مبلغ صدور را ملاک قرار ندهید. پیش از انتخاب CB باید مشخص شود گواهینامه برای چه هدفی لازم است؛ برای مثال مناقصه، وندورلیست، صادرات یا استفاده داخلی. بعد از مشخص شدن این نیاز میتوان هزینه مرجع صدور مناسب را دقیقتر برآورد کرد.
از چه CB (هایی) گواهینامه ایزو دریافت کنیم؟
انتخاب CB باید بر اساس هدف دریافت گواهینامه انجام شود. اگر گواهینامه برای مناقصه، وندورلیست، صادرات، ارائه به کارفرما یا استفاده قراردادی لازم است، ابتدا باید مشخص شود طرف مقابل چه نوع Accreditation، چه مرجع اعتباردهنده و چه دامنهای را میپذیرد. سپس باید CBی انتخاب شود که صلاحیت آن با همان استاندارد و Scope موردنیاز تطابق داشته باشد.
اگر هدف سازمان صرفاً استقرار بهتر سیستم مدیریتی یا استفاده داخلی از الزامات استاندارد است، نوع مرجع صدور میتواند متفاوت باشد. بنابراین انتخاب CB نباید فقط بر اساس قیمت، سرعت صدور یا عبارتهایی مانند «بینالمللی» انجام شود؛ اعتبار، دامنه صلاحیت و تناسب آن با نیاز واقعی سازمان مهمتر است.
چرا ایران گواه برای اخذ گواهینامه ایزو پیشنهاد می شود؟
ایران گواه مرجع صدور یا CB نیست و خود گواهینامه ISO صادر نمیکند. نقش ایران گواه، مشاوره و همراهی سازمانها برای انتخاب استاندارد مناسب، بررسی اعتبار مرجع صدور و آمادهسازی مجموعه برای طی فرایند Certification است.
مشاوره برای انتخاب استاندارد متناسب با نیاز سازمانراهنمایی در انتخاب CB بر اساس نوع Accreditation و Scope موردنیازبررسی گزینههای صدور با توجه به هدفی مانند مناقصه، وندورلیست یا صادراتراهنمایی در تهیه و تکمیل مستندات موردنیاز سیستم مدیریتیهماهنگی مراحل ارزیابی و ممیزی با مرجع صدور انتخابشدهراهنمایی برای استعلام و بررسی اعتبار گواهینامه پس از صدورپشتیبانی در موضوعاتی مانند ممیزی مراقبتی، تمدید یا تغییر دامنه گواهینامه
سوالات متداول
CB مخفف چیست؟
CB مخفف Certification Body و به معنی نهاد صدور گواهینامه است. CB سازمان متقاضی را بر اساس الزامات استاندارد مربوط ارزیابی و ممیزی میکند و در صورت احراز شرایط، گواهینامه را در دامنه صلاحیت خود صادر میکند. برای بررسی اعتبار یک CB باید وضعیت Accreditation، مرجع اعتباردهنده یا AB و Scope مربوط به استاندارد موردنظر بررسی شود.
CB های دارای تایید صلاحیت NACI در ایران کدامند؟
فهرست CB های دارای تایید صلاحیت NACI بر اساس نوع استاندارد متفاوت است و وضعیت آنها ممکن است در طول زمان تغییر کند. برای بررسی هر CB باید وضعیت جاری تایید صلاحیت، استاندارد موردنظر و Scope آن در سامانه رسمی NACI کنترل شود. برای مشاهده فهرست بهروز مراجع صدور، صفحه «لیست شرکت های صادر کننده گواهینامه ایزو در ایران» را مشاهده کنید.